تبلیغات
بانک مقالات مشاوره تحصیلی - راهکارهایی برای غلبه بر مشکلات آموزش ریاضی
بانک مقالات مشاوره تحصیلی            


1800 مقاله روانشناسی در وبلاگ دیگر من

بانک جامع مقالات روانشناسی و مشاوره









بازدید : مرتبه
تاریخ : جمعه 27 آذر 1388

درس ریاضی عموماً برای بچهها مشکل و حتی همراه با ترس و وحشت است. این در حالی است که ریاضی یکی از چند درسی است که در باز کردن ذهن دانشآموز و آموزش چگونه اندیشیدن نقش درجه اول دارد. بسیاری از معلمان فرهیخته که هم به آموزش ریاضی علاقمندند و هم اشتیاق آموختن آن را به بچهها دارند، همواره دنبال راه و روشهایی هستند که این درس را شیرین و فهمیدنی کنند و در واقع بچهها را با ریاضیات آشتی دهند.

بیش از ۵۰ درصد دانشآموزان مقاطع مختلف معمولاً در درس ریاضی مشکلات اساسی دارند. بسیاری از دانشآموزان حتی در سادهترین مطالب ریاضی مربوط به سالهای قبل اشکال دارند. در ابتدای سال تحصیلی معمولاً مشکلات یادگیری ریاضی به دلیل فراموشی مطالب پایه بسیار زیاد است و دانشآموزان کشش لازم برای یادگیری ریاضی را ندارند و وقتی که مطالبی را تدریس میکنیم نمیفهمند و با دهان باز و چشمانی گرد شده به معلم و تخته سیاه مینگرند! وقتی که از چند نفرشان درس میپرسیم به ندرت کسی جواب درستی میدهد و دائم هراسناک بوده و چشمانشان را به زمین میدوزند! اگر یک امتحان پایه از آنها بگیریم میانگین نمرات امتحانی پایین خواهد بود. علل بسیاری در پایین بودن نمرات امتحانی نقش دارند. از جمله آنها:

۱) پایه ضعیف در درس ریاضی از سالهای قبل.

۲) قبولی با استفاده از تکماده در خرداد سال قبل.

۳) قبولی با استفاده از تقلب و گفته شدن سؤالات قبل از امتحانات.

۴) کمهوشی و دیرآموزی بعضی از دانشآموزان.

۵) نداشتن اعتماد به نفس در درس ریاضی.

۶) مشکلات جسمی بعضی از دانشآموزان، سوءتغذیه، ضعف چشم.

اقدامهایی که برای چنین دانشآموزانی میتوان انجام داد به قرار زیر است:

ابتدا باید در چند جلسه اعتماد به نفس دانشآموزان را تقویت کرد. برگزاری امتحانات به صورت کتاب باز (open book) میتواند انجام شود تا دانشآموزان اعتماد به نفس پیدا کنند. باید آنها را تشویق کرد که خودشان مطالب را یاد بگیرند و تمرینها را حل کنند و زود ناامید نشوند. اگر دانشآموزی تمرینی را حتی ناقص حل کند، باید او را تشویق کرد و نمرات بیش از حقش به او داد. هر بار که با کوچکترین مطلبی یک نمره خوب برای دانشآموز گذاشته شود، کمکم این دانشآموز از درس ریاضی و معلم ریاضی خوشش میآید. باید سعی کرد ضعفهای دانشآموز را به رویش نیاورد.

با هم مطالعه کردن یکی از روشهای شناخته شده و موثر یادگیری در میان دانشآموزان است. پژوهشهایی که درباره اثربخشی از روش مطالعه مشارکتی انجام گرفته است نشان دادهاند، دانشآموزان و دانشجویانی که به این طریق مطالعه میکنند، از کسانی که مطالب را برای خودشان خلاصه میکنند یا صرفاً به مطالعه مطالب میپردازند، بیشتر میآموزند و آموختهها را برای مدت طولانیتری در یاد نگه میدارند.

به همین جهت گروهبندی دانشآموزان در کلاس که متشکل از دانشآموزان ضعیف و قوی و متوسط باشد، در رفع اشکالات درسی آنان بسیار موثر است. نوشتن چرکنویس هم در بسیاری از دانشآموزان کمککننده است. تمرین و تکرار در زمانهای متفاوت هم در به خاطرسپاری و یادگیری مطالب ریاضی نقشی اساسی دارند که معمولاً دانشآموزان ضعیف از آن غافل هستند.

البته میتوان از راههای مختلف دیگر به یادگیری ریاضی در سطح مدارس کمک کرد که عبارتند از:

الف) ایجاد امکانات لازم برای افزایش سطح فرهنگی خانواده که بتواند بسیاری از مشکلات درسی فرزند خود را برطرف کند.

ب) آموزش روشهای جدید تدریس به معلمان و حذف روشهای سنتی.

ج) تهیه وسایل کمک آموزشی در زمینه تدریس.

و) طرح درس معلم.

اگر معلم برای خود طرح درس داشته باشد یعنی یقیناً بداند که در هر جلسه چه مطالبی میخواهد درس بدهد و این موضوع چه مشکلاتی دارد و در ضمن سعی کند که با استفاده از تجربیات گذشته در حداقل زمان و کمترین کلام، حق درس را ادا نماید. نخستین گام این است که دبیر تعداد صفحات کتاب را به تعداد جلسات مفید نوبت یا سال تقسیم کند و ببیند در یک جلسه دقیقاً چند صفحه باید تدریس کند و اگر لازم شد ابزار و وسایل کمکآموزشی از قبل تهیه شده را به کلاس برده و مورد استفاده قرار گیرد.

قسمتی از همکاری و همیاری بچهها در خارج از کلاس یا در منزل صورت پذیرد. مثلاً بچهها در منزل اشکالی را روی مقوا بکشند یا اجسامی بسازند یا اشکالی ببرند یا جدولهایی را تنظیم کنند منتهی با پرسش و سؤال در کلاس دانشآموز را فعال کرد. باید توجه داشت تا زمانی که معلم رو به تابلو و پشت به بچهها تندتند فرمول نوشته، تخته را سیاه کرده و پاک کند و در آخر درس رو به کلاس برگر دانده و بگوید: بچهها درس برای روز بعد از فلان صفحه تمرین حل کنید. همواره بچهها در ریاضی ضعیف خواهند ماند. تا زمانی که معلمان ریاضی مخصوصاً در مقاطع ابتدایی هنوز از روشهای قدیمی حفظی برای تدریس ریاضی استفاده میکنند، بیشتر دانشآموزان ابتدایی از ریاضی گریزان خواهند شد.

● ارائه نکردن مفاهیم از ساده به پیچیده

بیشتر شکوههایی که دانشآموزان از نحوه تدریس ما معلمان دارند،به این دلیل است که هنگام تدریس، هنوز یک مفهوم برای آنان جا نیفتاده است، به مثالهای مشکل روی میآوریم و به حل آنها میپردازیم و دانشآموز را درگیر محاسبات پیچیده و طولانی میکنیم. در صورتی که باید برای جا انداختن مفاهیم مشکل، از سئوالات سادهتر شروع کنیم.

● ضعف در برقراری ارتباط

برای نفوذ در مخاطب، باید سازوکار یادگیری او را شناخت و با او ارتباط برقرار کرد. بعضی انسانها از طریق تصویر و بعضی از طریق شنیدن بهتر یاد میگیرند. اغلب، نشان دادن یک شکل همراه با یک مثال شهودی میتواند، به تفهیم بهتر و بیشتر مطالب کمک کند. اگر ارتباط درستی با دانشآموز برقرار نشود، زمان زیادی از تدریس صرف آموزش یک مفهوم خواهد شد. برخی از نمودهای ارتباط صحیح نداشتن با دانشآموز را در زیر میآوریم:

▪ سخن گفتن با تخته و دیوارها و کف اتاق و سقف، به جای نگاه کردن به دانشآموزان هنگام سخن گفتن.

▪ استفاده کردن از برخی جملهها،نظیر: این مطلب ساده است، بدیهی است و واضح است.

▪ نشان ندادن هیجان.

▪ دائم به ساعت نگاه کردن.

▪ به خاطر نسپردن نام دانشآموزان.

▪ تشویق نکردن دانشآموزان.

▪ داشتن رفتار اهانتآمیز و تحقیرکننده.

● سپردن کارها به نحو غیرمؤثر

الف) اغلب ما معلمان ترجیح میدهیم تمام قسمتهای آموزش را خودمان انجام دهیم، حتی بعضی از معلمان ترجیح میدهند، تمامی تمرینها را خودشان حل کنند. چرا که معتقدند، دانشآموزان تسلط کافی ندارند و اگر آنان تمرینها را حل کنند، بخشی از وقت کلاس گرفته میشود. در صورتی که به جای اینگونه صرفهجوییها در زمان، باید راهکارهای دیگری یافت.

دراین رابطه میتوان به برخی از موارد راهگشا اشاره کرد: معرفی یک کتاب تمرین در کنار درس میتواند، زمان زیادی برای آموزش بهتر ذخیره کند. این که بدانیم کدام تمرینها را در کلاس حل کنیم خود مسألهای مهم است که از راه تجربه به آن میرسیم. ولی پرداختن به برخی سؤالات و آنها را بهتر و کامل توضیح دادن و راهنمایی کردن و دادن جواب نهایی به تمرینها، میتواند در زمان تدریس صرفهجویی کند. در مورد حل تمرینها باید توجه داشت که مدت تمرین کوتاه باشد، و در صورت لزوم با فاصله تکرار شود. کار تمرین به صورت عادی ممکن است کسالتآور شود و اگر طولانی نیز باشد، علاقه به مطلب را از بین می برد. تأکید بر درستی جواب مسأله باشد، نه بر سرعت به دست آوردن آن.

● بیتوجهی به سؤالات دانشآموزان

یک سؤال حساب شده و مناسب میتواند، زمینهساز یادگیری یک مفهوم باشد، میتواند انگیزه دانشآموزان را نسبت به آنچه به او آموزش داده میشود بالا ببرد و همچنین، ذهن کنجکاو را با مسأله درگیر کند. از فرمایشات معصومین ماست که «حسن السؤال نصفالعلم» نیمی از علم و یادگیری در خوب سؤال کردن است. ولی بعضی از اوقات در ارتباط با موضوع سؤال کردن برخوردهایی در کلاس میشود که ظاهراً برای صرفهجویی در زمان تدریس است ولی در باطن سرعت آموزش و یاددهی را کاهش میدهد.

● محبت به دانشآموزان

معلمان باید علاقه و محبت خود را هم به صورت کلامی و هم از طریق ابزارهای غیرکلامی چون: توجه تمام و کمال به دانشآموزان، حفظ و تداوم ارتباط چشمی با آنان، لبخند زدن و ایماء و اشاره نشان دهند.

ما اغلب فراموش میکنیم که بیشتر دانشآموزان برای معلمانی که محبت میکنند و معلمانی که آنها را مورد احترام قرار میدهندهر کاری را انجام می دهند، حاضرند هر کاری بکنند تا تأیید چنین معلمانی را بهدست آورند. آشکار است که معلمان باید در ابراز علاقه و محبت خویش نسبت به دانشآموزان صادق باشند و هرگونه، احترام آنان، نزد دانشآموزانی که ریاکاری و دو رنگی میبینید، رو به افول میگذارد.

● نتیجهگیری

باید آموزش و پرورش در دوران ابتدایی و راهنمایی بر عملکرد معلمان ریاضی بیشتر نظارت داشته باشد و صرفاً به درصد قبولی اکتفا نکند باید برای معلمان ریاضی هر سال کلاسهای مؤثر ضمن خدمت برگزار شود و نهایتاً معلمان باید تصمیم بگیرند که در مورد تدریس و نحوه یادگیری دانشآموزان در درس ریاضی تغییراتی ایجاد کنند و از روشهایی استفاده کنند که دانشآموزان در کلاس فعال باشند و در آنها ایجاد انگیزه شود. نباید دانشآموزان به حفظ طوطیوار فرمولها و مطالب وادار شوند. معلمان بدون آگاهی از روانشناسی، جامعهشناسی روشهای آموزشی، اصول یادگیری، نحوه ارزشیابی و طرح درس و استفاده از وسایل کمک آموزشی، نمیتوانند وظیفه خطیر خود را در عصر کنونی به نحو شایسته انجام دهند.

ثریا دواتگری
آذربایجان
شرقی
اهر
پیش
دانشگاهی بوعلی
سینا
منابع:
۱ـ تجربه
های شخصی تدریس
۲ـ رشد ریاضی، بهار ۸۶، ص ۴۲ـ۴۵
۳ـ پیام دبیر خانه ریاضی، شماره ۲، ص ۴۵ـ ۴۸
۴ـ ویژگی
های معلمان اثربخش ـ تهیه کننده: دکتر علی رووف ـ روزنامه همشهری ـ ۲۱ تیرماه ۱۳۸۴

روزنامه اطلاعات (www.ettelaat.com)



   

 

خبرنامه(دریافت مقاله)





Powered by WebGozar

نظر سنجی
آیا با طرح حذف کنکور موافقید ؟ آیا به نظر شما اجرایی است ؟





آمار سایت




  

تعداد مقالات:

کشورهای بازدیدکننده
  free counters
پیوند های روزانه